Օբյեկտների կառուցման մեթոդները JavaScript-ում

Օբյեկտները JavaScript-ում հանդիսանում են հիմնական կառուցվածքային միավոր՝ տվյալներ և վարքագիծ (մեթոդներ) համադրելու համար։ Մինչև ES6 class սինտաքսի ի հայտ գալը, ծրագրավորողները տարբեր մեթոդներով էին ստեղծում օբյեկտներ՝ object literal, factory functions, constructor functions և Object.create()։ Այս մասում կվերլուծենք այդ մեթոդներն engine-ի մակարդակով և ցույց կտանք երբ որն ընտրել։

---

1. Object Literal

Օբյեկտ ստեղծելու ամենահեշտ ու տարածված ձևը։ Հարմար է պարզ տվյալների կամ մեկանգամյա օգտագործման համար։

const user = { name: 'Anna', greet() { console.log(`Hi, I'm ${this.name}`); } };
user.greet(); // Hi, I'm Anna

Ներքին կառուցվածք. JavaScript engine-ը ստեղծում է նոր օբյեկտ, որի [[Prototype]]-ը ուղղված է դեպի Object.prototype։

Առավելություններ․

• Արագ և ընթեռնելի
• Հարմար կոնֆիգուրացիաների, settings-ների կամ փոքր օբյեկտների համար

Թերություններ․

• Չի ապահովում օբյեկտի կառուցվածքի վերօգտագործում
• Չկա inheritance կամ instance control

---

2. Factory Function

Սովորական ֆունկցիա, որը վերադարձնում է նոր օբյեկտ։ Սա տալիս է վերահսկողություն և աբստրակցիա՝ առանց new keyword-ի։

function createUser(name) { return { name, greet() { console.log(`Hello, ${this.name}`); } }; }
const user1 = createUser('Ani'); const user2 = createUser('Karen');

Առավելություններ․

• Կարելի է օգտագործել private data՝ փակման (closure) միջոցով
• Չկա անհրաժեշտություն new-ի կամ this-ի

Թերություններ․

• Յուրաքանչյուր instance-ում մեթոդները նորից են ստեղծվում (memory inefficient)

Որպես լուծում՝ կարելի է մեթոդները դնել prototype-ում, բայց այն արդեն մոտենում է constructor function-ին։

---

3. Constructor Function

Մինչև class-ի ի հայտ գալը սա էր օբյեկտները «դասերի» նման ստեղծելու հիմնական միջոցը։

function User(name) { this.name = name; }
User.prototype.greet = function() { console.log(Hello, ${this.name}); };

const u1 = new User('Narek');

Ներքին գործընթաց․

• Ստեղծվում է դատարկ օբյեկտ
• Այս օբյեկտը կապվում է User.prototype-ին
• this-ը կապվում է այդ օբյեկտին
• Վերադարձվում է այդ օբյեկտը

Առավելություններ․

• Մեթոդները լինում են prototype-ում՝ արդյունավետ հիշողության օգտագործմամբ
• Ստանդարտ OOP սինտաքսին մոտ մոտեցում

Թերություններ․

• Պետք է անպայման օգտագործել new, հակառակ դեպքում this-ը սխալ կհղվի

---

4. Object.create()

Այս մեթոդը ստեղծում է նոր օբյեկտ, որի [[Prototype]]-ը ուղղված է դեպի նշված օբյեկտը։ Սա իդեալական է մանրակրկիտ inheritance կառուցելու համար։

const userProto = { greet() { console.log(`Hi, I'm ${this.name}`); } };
const user = Object.create(userProto); user.name = 'Mariam'; user.greet(); // Hi, I'm Mariam

Առավելություններ․

• Մաքուր inheritance
• Իդեալական Object Delegation-ի համար

Թերություններ․

• Անհասկանալի սինտաքս անծանոթների համար
• Նման չէ class-based ստանդարտներին

---

Որ մեթոդը երբ օգտագործել

• Object Literal — արագ ու պարզ օբյեկտներ՝ առանց անհրաժեշտության կառուցվածքի վերօգտագործման
• Factory Function — երբ պետք է ունենանք փակված տվյալներ կամ ստեղծման լրացուցիչ վերահսկողություն
• Constructor Function — երբ պետք է արդյունավետ reuse և հիշողության կառավարում
• Object.create — երբ պետք է կառուցել մանրակրկիտ prototype inheritance համակարգ

---

Եզրակացություն

JavaScript-ը օբյեկտներ ստեղծելու բազմաթիվ միջոցներ է առաջարկում՝ յուրաքանչյուրը՝ տարբեր նպատակների համար։ Իրականում դրանք engine-ի մակարդակով բոլորն էլ ստեղծում են օբյեկտ, սակայն տարբեր են prototype կապի, մեթոդների տեղակայման, հիշողության արդյունավետության և վերահսկողության տեսանկյունից։

Հաջորդ մասում կխոսենք ES6 class սինտաքսի մասին՝ ինչպես է այն միայն sugar, և ինչպես է այն արտացոլվում engine-ի մակարդակում։

---